geschiedenis

Internationaal Studentendictee der Nederlandse taal

25 april 2017

 

2010

Er was eens een groep studenten die het leuk vonden om Koninginnedag ieder jaar op een andere manier te vieren. Ieder jaar moest er wat bijkomen, telkens iets anders. Typisch Nederlands, met een vrijmarkt en oranje kleding, vonden ze "net 'te weinig'. Zo kwamen ze begin 2010 op het idee dat ze wel een dictee zouden willen schrijven. Een Nederlands dictee wel te verstaan. En zo begon het allemaal in Wroclaw.

 

Dat er in Nederland en Vlaanderen het Nationaal Dictee bestaat, weet vrijwel iedere studerende kandidaat-neerlandicus. De docenten taalverwerving weten echter dat de originele teksten van het Nationaal Dictee uitzonderlijk moeilijk zijn, ook voor moedertaalsprekers Nederlands.

dr. habil. Agata Kowalska-Szubert, die al eens eerder haar kennis van de Poolse spelling had bewezen met het schrijven van een dictee, ging zelf aan de slag en stelde een Nederlandstalig dictee op vol valkuilen en allesbehalve makkelijk, maar toch in een voor een gemiddelde student te begrijpen Nederlands. Dus geen 'Przewalskipaarden' en' consciëntieus bijeengeraapte paperassen', maar in hoofdzaak woorden die de studenten zouden moeten kennen.

De Wetenschappelijke Kring van de Studenten Nederlands heeft, met de steun van de Prorector voor Wetenschap, voor een mooie hoofdprijs gezorgd in de vorm van het toen zojuist verschenen woordenboek PL-NL-PL, en het eerste dictee was een feit.

 

2011

In 2011 wilden de studenten wéér een dictee. Meer nog: via het geroddel in de Internetgangen kwamen studenten neerlandistiek aan andere Poolse universiteiten te weten dat het dictee bestond en ook zij wilden hieraan meedoen. Om een lang verhaal kort te maken: Poznan deed mee en Lublin kreeg de tekst,die over het lijden in Leiden en een frezer zonder vrees ging, naderhand ter beschikking. Het was de Nederlandse Taalunie die dit keer de hoofdprijs ter beschikking stelde.

Wat een eenmalige gebeurtenis had moeten zijn, begon echter zijn eigen leven te leiden.

 

2012

In 2012 waren al alle centra Neerlandistiek in Polen deelnemers aan het dictee. De organisator bleef dezelfde, alleen moest er een nieuwe tekst worden geschreven (en die ging dan over het reizen en rijzen, over reuzen en kabouters). De diplomatieke vertegenwoordigingen van Nederland en Vlaanderen namen in de jaren daarna om beurten de sponsoring van de hoofdprijs voor hun rekening.

 

2013

In 2013 organiseerde Wroclaw het 'Festival van de Cultuur van de Lage Landen', en het dictee werd onderdeel van de festiviteiten. Onder de gasten uit de lage landen waren ook dichters, en het opstellen van de tekst voor het dictee werd aan de Vlaamse dichter Luuk Gruwez toevertrouwd. Hij schreef een prachtig verhaal over een kamperfoeliemeisje. Het was ook in 2013 dat 'het dictee' de Poolse landsgrenzen overging, en wel naar Tsjechië: Olomouc en Praag.

 

 

2014

In 2014 sloten Bratislava en Brno zich aan bij het dictee. De Poolse, Tsjechische en Slovaakse studenten werden van prijzen voorzien door de diplomatieke vertegenwoordigingen bij hen in de regio, en omdat er in 2014 geen Nederlandstalige dichters in de buurt waren, werd de tekst van het dictee opnieuw door Agata Szubert uit Wroclaw bedacht. Het ging dit keer over een racistisch marsmannetje die de uitvoeringsvoorschriften van de Europese Unie feitelijk uitvoerde.

 

2015

Afgaand op de ervaringen uit 2013 en 2014 rees het vermoeden dat er wellicht wel meer studenten te vinden zouden zijn die mee zouden willen schrijven. Aldus zijn in oktober 2014 alle vakgroepen uit de regio Centraal Europa aangeschreven met de vraag of men interesse had in deelname aan de editie 2015. Het respons was enorm: maar liefst 16 universiteiten in 10 Comeniuslanden hebben zich gemeld.

Zo gingen we met ons allen op 21 april 2015 om 11:30 aan de slag en hebben we ons over het droevige lot van een man gebogen die aan koffie verslaafd was en nu af en toe van Hollandse koffie (zonder jenever) in de gevangenis in Alphen aan den Rijn kan genieten.

 

2016

De tekst die op 19 april 2016 werd voorgelezen, was aan oudere mensen gewijd. Het leek de auteur ervan (opnieuw A. Szubert uit Wrocław) interessant om de wereld vanuit het perspectief van een senior te bekijken.

 

2017

De tekst die op 25 april 2017 zal worden voorgelezen is geschreven door Frank Westerman.